De bacterie Vibrio cholerae veroorzaakt cholera. Hoewel er tweehonderd verschillende typen bestaan, zijn er maar twee die ziekte veroorzaken bij de mens, O1 en O139. Deze veroorzaken een kenmerkende, heftige diarree. Deze diarree wordt veroorzaakt door de gifstof choleratoxine, die de bacterie uitscheidt.
De bacterie komt voor in brak oppervlaktewater. Vibrio cholerae komt wereldwijd voor, maar de twee typen die epidemieën veroorzaken komen vooral voor in Zuid-Azië, Afrika, Zuid-Amerika en de Golf van Mexico.
Vibrio cholerae komt dus voornamelijk voor in (sub)tropische gebieden, maar de watertemperaturen lopen wereldwijd op als gevolg van de opwarming van de aarde. Dus doen wetenschappers regelmatig onderzoeken of Vibrio cholerae in onze vaderlandse wateren voorkomt[1].
Inderdaad komt Vibrio cholerae ook in de Noordzee, de Waddenzee en de Oosterschelde voor. Weliswaar in kleine hoeveelheden en niet de types die cholera veroorzaken. Daarom noemen wetenschappers deze varianten Vibrio cholerae non-O1/non-O139. Denk echter niet dat die onschuldig zijn, want een besmetting kan nog steeds diarree, huidinfecties, galblaasontsteking (cholecystitis), hersenvliesontsteking (meningitis) en bloedvergiftiging (sepsis) veroorzaken.
De broertjes en hun problemen
Ook worden in het Nederlandse zeewater een paar broertjes aangetroffen, waaronder Vibrio alginolyticus, Vibrio parahaemolyticus, Vibrio vulnificus, Vibrio fluvialis en Vibrio mimicus.
- Vibrio alginolyticus veroorzaakt oorontdeking (otitis) en wondinfecties. De bacterie is ook verantwoordelijk voor de productie van het krachtige neurotoxine tetrodotoxine, bekend van kogelvissen.
- Vibrio parahaemolyticus veroorzaakt maag- en darmklachten bij mensen.
- Vibrio vulnificus veroorzaakt zich snel uitbreidende huidinfecties doordat de bacterie een wond binnendringt.
- Vibrio fluvialis veroorzaakt ernstige diarree. De bacterie wordt beschouwd als een opkomende ziekteverwekker met de potentie om een aanzienlijke impact te hebben op de volksgezondheid.
- Vibrio mimicus immiteert Vibrio cholerae en is ook in het bezit van de choleratoxine, en veroorzaakt ernstige diaree en andere maag- en darmproblemen.
Hoe kan ik cholera krijgen?
De bacterie, die cholera veroorzaakt, hecht zich aan plankton, dat vervolgens terecht komt in vissen en schaal- en schelpdieren. De bacteriën hopen zich hierin op. Contact met of consumptie van dit voedsel kan dus een infectie veroorzaken. Ook de ontlasting zelf is een bron van besmetting.
De symptomen
Bij de meeste mensen verloopt cholera meestal mild en gaat ook vanzelf weer over. In die gevallen lijkt het ziektebeeld op dat van andere ziekteverwekkers die diarree veroorzaken. Het typische ziektebeeld van cholera is plotseling overgeven en grote hoeveelheden waterdunne diarree. Deze lijkt op 'rijstwater'. Het is licht geelgroen van kleur met vlokjes en heeft bijna geen geur.
Cholerapatiënten hebben geen buikkrampen, maar kunnen wel een zeurende buikpijn of drukpijn hebben. Het grootste gevaar bij cholera is uitdroging, omdat patiënten veel vocht kwijtraken. Dit kan oplopen tot een liter per uur.
Behandeling
De behandeling bestaat uit herstellen van het vochtverlies en zoutverlies. Bij ernstig gedehydreerde patiënten is intraveneuze rehydratie nodig met vocht en elektrolyten. Bij milde dehydratie kan worden volstaan met rehydratie met ‘Oral Rehydration Solution’ (ORS).
[1] Schets et al: Climate Change-Related Temperature Impact on Human Health Risks of Vibrio Species in Bathing and Surface Water in Microorganisms – 2025. Zie hier.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten